Deze column is geschreven na een workshop column schrijven van Tilt writer in residence Fikry El Azzouzi aan studenten van Tilburg University. Dit is de winnende column, die ook werd gepubliceerd in Diggit Magazine.

_______________

Welkom in mijn baarmoeder,
mijn lief kunstmatig kind

Seline Westerhof

Ik ben een kunstmatig kind, verwekt onder de koele tl-verlichting van een ziekenhuislaboratorium. Toen papa’s zaadcel en mama’s eicel elkaar na vele pogingen eindelijk vonden in het glazen bakje onder een stellige microscoop, werd de eerste vorm van leven in mij geblazen.

In 1978 werd het eerste ivf-kind (in-vitrofertilisatie) kunstmatig gemaakt in het Verenigd Koninkrijk. Dat was dan ook de aanleiding voor veel kritiek en spanning in het publieke debat. De kerk verbood kunstmatige bevruchting en predikte dat men niet kon spelen voor god.

Maar ook feministen vonden het destijds belachelijk dat vrouwen zoiets extreems zouden doen om zwanger te raken. Want ‘het moederschap was toch niet het hoogste doel in het leven van de vrouw?’ Toch had Nederland zijn eerste zogenaamde ‘reageerbuiskind’ in 1983, en volgden er in de jaren daarna ruim 7 miljoen meer. Ik was daar een van.

Was mijn moeder een willoos slachtoffer van de technologie? Een hopeloze vrouw die het moederlijke instinct achtervolgde en daarmee vervolgens het veronderstelde uiteindelijke doel van het vrouw zijn – moederschap – bevestigde?

Wat ik in ieder geval weet, en ook maar al te goed besef, is dat zonder de keuze die mijn ouders zo overduidelijk hebben gemaakt, ik er niet zou zijn geweest. Zonder die zogenaamde godslasterende technologie zou ik dit niet schrijven en u dit niet lezen. Ik zou niet weten wat de feministen in die tijd vonden van de keuze die mijn ouders hadden gemaakt. Ik zou niet weten wat de woorden vrouw en moeder betekende, ik zou me er nooit druk om hebben kúnnen maken.

Ik had de eindeloze boze smileys onder de Facebookpost van een ietwat populistische Thierry Baudet over de ambitieloze vrouw en haar aanrecht nooit kunnen zien. Ik zou daar nooit stiekem om hebben gegrinnikt, ik zou er namelijk niet eens zijn. Ik zou niet hebben gelezen over alle vooroordelen die mijn moeder als vrouw en huismoeder voor de kiezen kreeg. Niet horen waarom mijn moeder ervoor koos om zelfs na de beruchte Dolle Minabeweging in de jaren zeventig nog voltijds voor mij en mijn broertjes te zorgen. Ik zou me ook niet afvragen waarom mijn moeder die vrijgevochten rechten als vrouw niet nam en er voor koos om carrière te maken. Ik had niet kunnen vragen waarom mijn mama met uiteindelijk twee ondeugende kinderen onder haar hoede maar al te graag stond te wachten op het schoolplein om me op te halen terwijl mijn vriendjes en vriendinnetjes allemaal naar de buitenschoolse opvang gingen.

Ik zou me niet druk hebben gemaakt over het idee dat ik misschien zelf helemaal geen moeder wil zijn. Ik zou de controversie niet begrijpen. Maar erger nog, ik zou mijn moeder niet begrijpen, ik zou niet weten dat die keuze niet veel te maken had met de verhalen om haar heen, maar simpelweg omdat mijn ouders samen alles op alles wilde zetten om hun kinderwens te vervullen. Wat er vooral zou zijn, zonder die technologie, is een vrouw die een moeder wílde zijn, maar daar niet eens een keuze voor had.

De mogelijkheid tot ivf-behandelingen, de overweging en keuzes die het met zich mee brengt, horen juist bij de feministische ideologie dat een vrouw zelf kan kiezen of ze een kind wil hebben of niet. Het valt onder het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen. De zogenaamde reproductieve rechten die in de jaren zestig werden aangehaald door enthousiaste feministen ging vooral over het recht op abortus, maar ook andersom geldt; ivf vergroot juist de keuzevrijheid om een kinderwens in vervulling te brengen.

Toen ik vervolgens als piepklein embryo in mama’s warme baarmoeder werd geplaatst droeg mijn moeder mij met alle liefde van de wereld. Dat weet ik, omdat mama mijn trotste moeder is, mijn moeder, de vrouw.

En voor jou, mama, was dat goed.

Seline Westerhof (1997) studeert Online Culture: art, media and society aan Tilburg University. Binnen haar studie onderzoekt ze hoe universele onderwerpen ons zo individueel kunnen raken.

Logo-Tilburg-University_site
Diggitmagazine-WHITE

Blijf op de hoogte

Schrijf je nu in voor de Tilt nieuwsbrief en blijf op de hoogte van Tilt events of lees prachtige verhalen van onze Tilt schrijvers op locatie.